Η παραγωγή του πρωτογενή τομέα στους άξονες του θρησκευτικού χρόνου

Είναι εξαιρετικά ενδιαφέρον το πώς η ίδια η λημνιακή κοινωνία, εξαιρουμένης της μιξοαστικής Μύρινας, έχει δομήσει τον χρόνο της παραγωγής του πρωτογενούς τομέα πάνω στους άξονες του θρησκευτικού χρόνου: τα περισσότερα χωριά έχουν ενορίες αφιερωμένες είτε στην Παναγία είτε σε Αγίους που σηματοδοτούν έναρξη και λήξη της αγροτικής παραγωγής.

Σήμερα πανηγυρίζει ο Άγιος Δημήτριος: σύμφωνα με το τοπικό έθιμο, σήμερα οι μικροκτηνοτρόφοι παίρνουν απο τα μεγάλα κοπάδια τα πρόβατα και τα κατσίκια που έδωσαν το Σεπτέμβρη για κυοφορία. Βασισμένοι στην έννοια της κοινοτικότητας δίνουν τα ζώα για γονιμοποιήση στις 14 Σεπτέμβρη, ημέρα του Σταυρού.
Έχει προηγηθεί η παραγωγή των ζυμαρικών για το χειμώνα: φλωμάρια και τραχανός τις πρώτες μέρες του προηγούμενου μήνα, κι αφότου πέρασαν οι δρίμες. Ως πρακτική, να δίνουν τα ζώα στα κοπάδια, δεν μπορεί να αποτελεί μέσω ελάφρυνσης απο τα βάρη του ταίσματος εν όψει μακροχρόνιας ξηρασίας και ελείψει τροφής:ο μικρός παραγωγός δεν κατέχειέγγεια ιδιοκτήσια μόνο σε μία παραγωγική περιοχή τηςκοινότητας, αλλά και σε μεγάλες αποστάσεις απο αυτή. Δίνοντας τα ζώα στο κοπάδι συμφωνεί το αντάλλαγμα: το κοπάδι να βοσκήσει στα χωράφια του μικρού παραγωγού, εξάλλου τα λιγοστά ζώα δεν μπορούν βοσκήσουν σε κτήματα που απέχουν κατά πολύ απο τα »τσαγίρια» της κάθε μάντρας, τα κτήματα αυτά λιπαίνονται και βόσκονται, άρα επιτελούν ένα σκοπό. Πέραν αυτού όμως, οι καλαμές την περίοδο αυτή έχουν βοσκηθεί, και ως εκ τούτου τα βοσκοτόπια μειώνονται δραματικά: όταν όμως ο ίδιος ο βοσκός βοσκά τα πρόβατα μέσα στο κτήμα αυτού του μικροπαραγωγού μετά τη συμφωνία, αποφεύγονται και οι διακοινοτικές έριδες.

Όταν παίρνουν τα ζώα απο τα κοπάδια, έχουν υπολογίσει τον τοκετό μέσα στο Φλεβάρη ή και το Μάρτη: ο κρύος χειμώνας υποχωρεί, τα ζώα τρέφονται με χόρτο που κάνει ξανά την εμφανισή του στις κοινοτικές πλαγιές και οι ακραίες καιρικές συνθήκες έχουν αρχίσει να υποχωρούν. Απο το Φλεβάρη μέχρι και του Αγίου Γεωργίου υπάρχει διάστημα περίπου δύο μηνών, οπότε κια τα μικρά θα μπορούν να καταναλωθούν. Του Αγίου Γεωργίου αποτελεί ένα άλλο ορόσημο: τότε ξεκινά θεωρητικά και πρακτικά η οικιακή τυροκόμηση: απο τον Απρίλη μέχρι κια τον Ιούλη τα ζώα αρμέγονταιδύο φορές τη μέρα, ώστε να παρασκευαστεί το καλαθάκι- μέχρι και το Μάιο, κια τους δύο επόμενους μήνες, που η τροφή καταναλώνεται μεστή κια το γάλα αυξάνει τα λιπαρά του, το μελίπαστο, ώστε με κέντρο τις 20 Ιουλίου, να μονογαλιστεί το ποίμνιο, να αρμέγεται μία φορά την ημέρα, μετά μία φορά στις δύο ημέρες κλπ, ώστε να καταλήξει να στερέψει εντελώς και να δοθεί στις 14 Σεπτέμβρη για αναπαραγωγή πάλι στο κοπάδι.
Το Δεκέμβρη μάλιστα που έχουν αρχίσει οι τοκετοί των μεγάλων κοπαδιών πανηγυρίζει κι ο Άγιος Μόδεστος, προστάτης των »χοντρών» ζώων- μοσχαριών, αλόγων, όνων, αλλά και των »ψιλών »
……………………………………………………………………………………………………

Ένα κείμενο του Γεώργιου-Ραφαήλ Γιαννέλη (αναρτήθηκε στον προσωπικό του λογαριασμό στο facebook)
Φωτογραφία: Φώτω Κόνσολα

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *